รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติทางนิติศาสตร์-ครั้ง-2-เล่ม-2

660 ปัญหาด้านสุขภาพ ที่มีปัญหาโรคประจาตัว และปัญหาที่รองลงมาคือการขาดบัตรประชาชน ซึ่งส่งผลต่อการเข้าถึง สิทธิและสวัสดิการต่าง ๆ ปัญหาการขาดบัตรประชาชนนี้จึงกลายเป็นสิ่งสาคัญสาหรับการได้รับสิทธิอย่างเท่าเทียม กับประชาชนในประเทศทุกคน บัตรประชาชนได้แสดงถึงสิทธิที่จะได้รับการรับรองความเป็นบุคคลตามกฎหมาย อันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ภายใต้หลักสิทธิมนุษยชน ทาให้รัฐมีหน้าที่ออกเอกสารแสดงตน เพื่อเป็นการ รับรองว่าบุคคลนั้นเป็นคนสัญชาติไทย และทาให้บุคคลนั้นสามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานในแต่ละด้านของรัฐได้ ฉะนั้น แม้จะมีนโยบายหรือกฎหมายที่ออกมาบังคับใช้เพื่อจัดสิทธิและสวัสดิการต่าง ๆ แก่คนไร้บ้านก็ตาม แต่กลับไม่ได้ทาให้การแก้ไขปัญหาที่มีต่อคนไร้บ้านเบาบางลงไปได้ และไม่ได้ทาให้คนไร้บ้านเข้าถึงสิ ทธิและ สวัสดิการต่าง ๆ ได้อย่างทั่วถึง เนื่องจากปัญหาการไม่มีบัตรประชาชน ที่เป็นตัวแทนของความเป็นคนในประเทศ และเป็นบุคคลที่รัฐมีหน้าที่จะต้องให้ความคุ้มครองอย่างไม่เลือกปฏิบัติ ปัญหานี้จึงยังเป็นปัญหาที่รัฐบาลไทยไม่ สามารถดาเนินได้อย่างครอบคลุม ดังนั้น บัตรประจาตัวประชาชน จึงเป็นเอกสารสาคัญสาหรับประชาชนภายในรัฐ เพื่อเรียกร้องให้รัฐต้องมี หน้าที่ปฏิบัติดูแลคนในรัฐ รวมทั้งการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการต่าง ๆ ของประชาชนไทย และเช่นเดียวกัน ประชาชนจะถูกเรียกร้องจากหน่วยงานของรัฐ ให้ต้องมีหลักฐานมาแสดงตัวตน เพื่อเข้ารับการบริการ เช่น การใช้ สิทธิด้านสุขภาพกับโรงพยาบาล จะต้องแสดงบัตรประจาตัวประชาชนหรือเอกสารที่รัฐออกให้เพื่อยืนยันก่อนเข้า รับการบริการ หรือสิทธิในการศึกษาที่จะต้องมีการยื่นเอกสารใบสูติบัตร หรือสาเนาทะเบียนเพื่อใช้เป็นหลักฐาน ประกอบของนักเรียน และในขณะเดียวกัน หากบุคคลใดไม่มีบัตรประชาชน เอกสารแสดงตัวตน ก็มักจะพบปัญหา และความยากลาบากในการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการต่างๆที่บุคคลเหล่านั้นควรได้รับ [6] 2.3 การเลือกปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีต่อคนไร้บ้าน คนไร้บ้านมักจะถูกพูดถึงในลักษณะของ คนจรจัด ขอทานเร่ร่อน จัดระเบียบเมือง ลุยจั บ กวาดล้าง อาชญากรรม ตารวจ หรือภาพลักษณ์ไม่ดี ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการไร้บ้านมีความรุนแรงพอ ๆ กับอาชญากรรม โดย การที่รัฐปฏิบัติต่อคนไร้บ้านราวกับอาชญากรรม การส่งตารวจออกไปจัดการคนไร้บ้านหรือการปฏิบัติกับความ ยากจนเหมือนเป็นอาชญากรรมชนิดหนึ่ง อีกทั้งสาหรับคนไร้บ้านที่อาศัยอยู่ในพื้นที่สาธารณะอาจมีภัยคุกคามเข้าถึง ตัวได้ทุกเมื่อ และ เมื่อการไม่มีที่อยู่อาศัยมั่นคงนั้นถูกตราว่าเป็นการฝุาฝืนกฎระเบียบของสังคม และการอคติของ ผู้คนที่มีต่อคนไร้บ้านที่ใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่สาธารณะ คนไร้บ้านจึงไม่ต่างอะไรจากเปูาหมายให้เจ้าหน้าที่รักษาความ ปลอดภัยตามพื้นที่ต่าง ๆ เข้าไปขับไล่ หรือตกเป็นเปูานิ่งให้ผู้มีอานาจบังคับใช้กฎหมายเล่นงาน ซึ่งอคติที่เจ้าหน้าที่ ตารวจมีต่อคนไร้บ้านนั้นนาไปสู่การเลือกปฏิบัติ ใช้อานาจโดยมิชอบ ทาร้ายร่างกาย และส่งคนไร้บ้านเข้า ตาราง เพราะฉะนั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลก หากคนไร้บ้านจะให้การว่า เจ้าหน้าที่เรียกเงินค่าปรับ คุกคามทางวาจา บุก ตรวจเต็นท์ ข่มขู่ให้ออกจากพื้นที่ดังกล่าว ใช้กาลังบังคับเพื่อดาเนินการตรวจร่างกายหาสารเสพติดโดยไม่มีหลักฐาน