รายงานฉบับสมบูรณ์ การเลี้ยงแพะหวะแก้จน จังหวัดพัทลุงโมเดล

16 ซึ่งควรสับเปcนชิ้นย0อย ๆ เพื่อเพิ่มการกินได= ยอดอ=อยสดมีโปรตีนประมาณ 6.40% ของวัตถุแห=ง การเก็บถนอม ยอดอ=อยไว=ใช=อาจทำในรูป ยอดอ=อยอบแห=ง หรือตากแห=ง ซึ่งมีคุณค0าทางอาหารด=อยกว0ายอดอ=อยสดเล็กน=อย การอบอาจใช=อบด=วยความร=อนในภาชนะ หรือตากแห=งประมาณ 2 แดด อีกรูปแบบหนึ่ง คือ การสับหั่นแล=ว หมัก โดยเติมวัตถุดิบ เช0น รำ, กากน้ำตาล และยูเรีย (2-5%) เพื่อเพิ่มคุณค0าทางอาหารและการย0อยได=ของพืช หมักให=สูงขึ้น ส0วนชานอ=อยนั้นมีโปรตีนอยู0ในระดับต่ำมากคือประมาณ 2-3 % และมีเยื่อใยสูง จึงมีข=อจำกัดใน การนำไปใช= การแปรรูปชานอ=อยโดยการหมักอาจไม0คุ=มต=นทุน จึงไม0นิยมใช=ชานอ=อยเลี้ยงสัตวS ในการใช=ยอด อ=อยเลี้ยงสัตวS ควรใช=ร0วมกับอาหารข=นหรือแหล0งโปรตีนเสริมชนิดอื่น ๆ เช0น ใบพืชตระกูลถั่วต0าง ๆ ในมัน สำปะหลัง เพื่อเพิ่มโภชนะให=สัตวSได=รับอย0างเพียงพอ เพราะยอดอ=อยมีคุณค0าทางอาหารต่ำ 6. ผลพลอยได=จากการปลูกพืชตระกูลถั่ว ลำต=นพืชตระกูลถั่ว เช0นถั่วเหลือง ถั่วลิสง ถั่วเขียว และต=นถั่วอื่น ๆ หลังจากเก็บเกี่ยวฝIกแล=วเศษเหลือ คือต=นและใบ ก็สามารถใช=เปcนอาหารสัตวSได=อย0างดี โดยเฉพาะการนำมาใช=เปcนอาหารเสริมให= โค-กระบือ ในช0วงฤดูแล=ง สามารถใช=ได=ทั้งรูปสดหรือแห=ง การตากแห=งใช=เวลา 2-3 วัน ก็สามารถเก็บถนอมเอาไว=ใช=ได=นาน ต=นถั่วต0าง ๆ หลังเก็บเกี่ยวจะมีปริมาณโปรตีนประมาณ 7-14 % ขึ้นอยู0กับวิธีการเก็บรักษาต=นถั่วที่มีสัดส0วน ของใบอยู0มากก็จะมีประมาณโปรตีนสูง ในการแยกเมล็ดถั่วออกจากฝIก เช0น การใช=เครื่องสี จะได=เปลือกฝIกถั่ว เช0น ฝIกถั่วเหลือง ฝIกถั่วเขียว และถั่วลิสง เปcนต=น เปลือกฝIกถั่วเหล0านี้สามารถนำมาใช=เสริมอาหารหยาบเลี้ยง โค-กระบือได=เปcนอย0างดี จะช0วยให=เพิ่มพลังงานและโปรตีนแก0สัตวS ปริมาณการให=อยู0ในระดับ 1-2 กก./ตัว/วัน 7. ใบพืชเสริมโปรตีน 7.1 ใบกระถิน เปcนวัตถุดิบอาหารสัตวSในท=องถิ่นใช=เปcนอาหารสัตวSมานาน เฉพาะใบมีโปรตีนสูงถึง 24% (ใบแห=ง) ปIจจุบันมีการผลิตกระถินปhนเปcนอุตสาหกรรม ใช=เปcนวัตถุดิบอาหารสัตวSโดยตรง ใบกระถินอาจ ใช=เลี้ยงสัตวSทั้งในรูปใบสดและแห=ง ในเกษตรกรรายย0อย การใช=ใบกระถินสดให=เสริมร0วมกับหญ=าเลี้ยงโค- กระบือ จะเปcนวิธีที่สะดวก โดยให=กินอย0างระมัดระวังไม0เกินวันละ 1 กก./ตัว ในสัตวSที่โตเต็มที่แล=ว กรรมวิธี การผลิตใบกระถิน และเก็บถนอมไว=ใช=ได=นาน คือ การตากแห=งประมาณ 2 แดด แล=วเคาะก=านเอาแต0ใบล=วน ๆ เก็บใส0กระสอบไว=ใช=เลี้ยงสัตวS ใบกระถินแห=งที่ดีจะต=องมีสีเขียว และแห=งสนิท (ความชื้นไม0เกิน 13%) ไม0มีก=าน เจือปน การใช=เลี้ยงสัตวS ผสมในสูตรอาหารข=นซึ่งสามารถใช=ได=สูงถึง 40% ในสูตร หรือให=เสริมร0วมกับหญ=าสด อัตราวันละ 1- 2 กก. 7.2 ใบมันสำปะหลัง เปcนผลพลอยได=จากการปลูกมันสำปะหลังที่มีคุณค0าสูงอีกชนิดหนึ่ง โดยเฉพาะ ปริมาณโปรตีนและกรดอมิโนที่สำคัญบางตัว กล0าวคือ มีโปรตีน 25.50% พลังงาน 57.8% ของสิ่งแห=งมีแคโร ทีนและวิตามินเออยู0สูง คุณค0าทางโภชนทัดเทียมกับใบกระถิน ใบมันสำปะหลังสามารถใช=เปcนอาหารเสริม โปรตีนที่ดีสำหรับโค-กระบือ และที่สำคัญคือ ใบมันแห=งมีการย0อยสลายของโปรตีนในกระเพาะหมักค0อนข=างต่ำ มีโปรตีนไหลผ0าน (by-pass protein) ไปยังกระเพาะแท=ส0วนล0างได=มากกว0าใบกระถิน จึงเปcนแหล0งโปรตีนที่ดี อีกชนิดหนึ่ง แต0ต=องให=ในรูปใบตากแห=งเพื่อลดสารพิษไฮโดรไซยานิค โดยการตากแดดอย0างน=อย 2 วัน เมื่อ แห=งสนิทแล=วเก็บใส0กระสอบไว=ใช=ได=นานประมาณ2-3เดือน สามารถบดผสมในสูตรอาหารข=นทดแทนแหล0ง โปรตีนราคาแพง หรือให=กินเสริมต0างหาก ปริมาณการให=เสริมร0วมกับอาหารหยาบโดยทั่วไปประมาณ 0.5–