วารสารเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร ปีที่ 2 ฉบับที่ 1

Biological Control of root-knot Nematode Meloidogyne incognita by Spore suspension of Trichoderma spp. อบฆ่าเชื้อแล้ว ใช้แท่งแก้วทำหลุมลึกประมาณ 1 นิ้ว ห่างจากต้น 1 นิ้ว ใช้ไมโครปิเปตดูดสปอร์แขวนลอยของแต่ละไอ-โซเลท ที่ความเข้มข้น 1x108 สปอร์/มิลลิลิตร ปริมาตร 1 มิลลิลิตร ใส่ลงไปในหลุมตามกรรมวิธีดังต่อไปนี้ กรรมวิธีที่ 1 ไม่แช่เมล็ดข้าวด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. ก่อนปลูก - ใส่ J2 อย่างเดียว (ชุดควบคุม) - ใส่ J2 ก่อน 1 วัน ตามด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. - ใส่ J2 ตามด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. กรรมวิธีที่ 2 แช่เมล็ดข้าวด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. 24 ชั่วโมง ก่อนนำไปปลูก - ใส่ J2 อย่างเดียว (ชุดควบคุม) - ใส่ J2 ก่อน 1 วัน ตามด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. - ใส่ J2 ตามด้วยสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. รดน้ำปกติ เมื่อครบ 20 วัน หลังจากปลูกเชื้อนำมาบันทึกผลการทดลองโดยนำรากมาย้อมสี acid fuchsin เพื่อตรวจนับจำนวนไส้เดือนฝอยรากปมที่เข้าทำลายต้นข้าวภายใต้กล้อง compound microscope ผลการทดลอง 1. ศึกษาการเจริญของเชื้อรา Trichoderma spp. บนอาหารเลี้ยงเชื้อ PDA จากการเปรียบเทียบการเจริญเติบโตของเชื้อรา Trichoderma spp. ทั้ง 50 ไอโซเลท พบว่าเชื้อรามีการเจริญเติบโต ได้รวดเร็วบนอาหารเลี้ยงเชื้อ PDA โดยเจริญเต็มหน้าอาหารที่ 3 วัน และมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 9 เซนติเมตร เชื้อรา Trichoderma spp. มีลักษณะโคโลนีคล้ายคลึงกัน คือเส้นใยเจริญลักษณะแผ่ราบไปกับผิวหน้าอาหาร ถึงฟูเล็กน้อย สร้างเส้นใย สีขาวบริเวณขอบโคโลนี บริเวณด้านในมีการสร้างสปอร์สีเขียว ถึงเขียวมะกอกกระจายทั่วโคโลนี ซึ่งสอดคล้องกับรายงาน Aness et al . (2010); พราวมาส เจริญรักษ์. (2559); อังคณา โรจน์ประจักษ์ และอมรศรี ขุนอินทร์ (2564) เชื้อราในสกุล Trichoderma spp. สามารถเจริญและสร้างส่วนขยายพันธุ์ได้รวดเร็วทั้งในสภาพแปลง และห้องปฏิบัติการ 2.ประสิทธิภาพของเชื้อรา Trichoderma spp. ต่อไส้เดือนฝอยรากปม M. incognita ในห้องปฏิบัติการ 2.1 ประสิทธิภาพของสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. ต่อการฟักตัวของกลุ่มไข่ ไส้เดือนฝอยรากปม M. incognita จากการทดสอบเชื้อรา Trichoderma spp. ทั้ง 50 ไอโซเลท ทุกไอโซเลทมีประสิทธิภาพในการเข้าทำลาย กลุ่มไข่ แต่มี 5 ไอโซเลท ได้แก่ SPB04, Ay10.1, DR3.1/1, Sp6.3/2 และ Sp4 สามารถเข้าทำลายกลุ่มไข่ไส้เดือนฝอย รากปมได้ดีที่สุด อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับชุดควบคุม (ตารางที่ 1) โดยไอโซเลท SPB04 ทำให้กลุ่มไข่ฟักเป็นตัวอ่อน ระยะที่ 2 ต่ำที่สุด เพียง 4.67 ตัว รองลงมาคือ Ay10.1 ฟัก 6.67 ตัว หลังจากทดสอบ 120 ชั่วโมง 2.2 ประสิทธิภาพของสปอร์แขวนลอยของเชื้อรา Trichoderma spp. ต่อการตายของตัวอ่อน ระยะที่ 2 ของไส้เดือนฝอยรากปม M. incognita จากการทดสอบเชื้อรา Trichoderma spp. พบว่ามี 6 ไอโซเลท ได้แก่ SPB04, Sp1, Sp6.3/2, Sp4, DR3.2 และ KU1.1/1 เส้นใยสามารถพันรัดตัวอ่อน และทำให้ตัวอ่อนไส้เดือนฝอยรากปมตายได้ดีที่สุด หลังจากทดสอบ เป็นเวลา 120 ชั่วโมง (ตารางที่ 1) โดยไอโซเลท SPB04 มีค่าเฉลี่ยการพันรัดตัวอ่อนระยะที่ 2 มากที่สุด คือ 26.75 ตัว รองลงมาคือ Sp1 มีค่าเฉลี่ยการพันรัดตัวอ่อนระยะที่ 2 คือ 20.75 ตัว 2.3 ประสิทธิภาพของเส้นใยเชื้อรา Trichoderma spp. ต่อการเข้าทำลายกลุ่มไข่ไส้เดือนฝอย รากปม M. incognita ในห้องปฏิบัติการ จากการทดสอบเชื้อรา Trichoderma spp. พบว่ามี 4 ไอโซเลท ได้แก่ SPB04, Sp1, KU1.1/1 และ KU1.1/2 ที่สามารถสร้างเส้นใยเจริญคลุมทับกลุ่มไข่ ส่งผลให้การฟักตัวของกลุ่มไข่ไปเป็นตัวอ่อนระยะที่ 2 ลดลงอย่างมี นัยสำคัญโดยไอโซเลท SPB04 ทำให้กลุ่มไข่ฟักเป็นตัวอ่อนไส้เดือนฝอยระยะที่ 2 ต่ำสุด เพียง 8.75 ตัว รองลงมาคือ Sp1 จำนวน 12.50 ตัว หลังจากทดสอบ 120 ชั่วโมง (ตารางที่ 1)